Photo by Zoran Jelača

Odkryj najbardziej niezwykłe miejsca

Chorwacja znana jest na całym świecie ze swojego naturalnego piękna oraz dziedzictwa historycznego i kulturowego. Nie ma turystów, którzy nie słyszeliby o Dubrowniku i jego murach, o Kornatach lub Jeziorach Plitwickich. Ale co byś zrobił, gdybyśmy powiedzieli Ci, że są miejsca i rzeczy w Chorwacji, które pod pewnymi względami są „naj, naj, naj”, ale tylko nieliczni o nich słyszeli? Czy chciałbyś się tam wybrać, zwiedzić je, sfotografować lub bliżej poznać? Jeśli jesteś zainteresowany, poniżej przedstawiamy listę propozycji.

Hum – najmniejsze miasto na świecie

Kiedy ktoś mówi „miasto”, pierwsze, co pewnie przychodzi na myśl, to duże i głośne miejsce, pełne budynków różnej wielkości, ulic, po których mkną tysiące samochodów, gdzie mieszka wiele osób. Nic więc dziwnego, że poczują się zaskoczeni wszyscy ci, którzy znajdą się u podnóża istryjskiego wzgórza, a przewodnik poinformuje ich, że na szczycie znajduje się miasto Hum. Nie spotkasz tu bowiem typowego miejskiego tłoku, nie ma korków ani wysokich budynków czy centrów handlowych. Wewnątrz zachowanych murów miejskich znajdują się dosłownie dwie ulice, dwa kościoły i karczma, gdzie można wypić rakiję o nazwie biska, sporządzoną według stuletniej receptury. Jeśli masz już dość miejskiego zgiełku, ale nie możesz żyć bez miasta, wybierz się do Humu, najmniejszego miasta na świecie, które rocznie odwiedza około 300 tysięcy ludzi.

Kościół św. Krzyża w Ninie – najmniejsza katedra na świecie.

Kościół św. Krzyża został wybudowany w IX wieku i stanowi najcenniejszy zachowany zabytek budownictwa starochorwackiego. Jeżeli przyjrzysz mu się, zobaczysz pewne wady konstrukcji, które nie są wynikiem źle wykonanej pracy, a wręcz przeciwnie – zostały wcześniej zaplanowane. Kościół ze względu na usytuowanie jego okien oraz narożników pełnił bowiem w dawnych czasach rolę swoistego kalendarza, bo na podstawie odpowiednio padających promieni słonecznych można było dokładnie określić datę przesilenia i równonocy. Nad wejściem znajduje się inskrypcja uważana za najstarszy znany napis z czasów chorwackich. W okresie panowania chorwackich władców kościół służył także jako kaplica pobliskiego dworu książęcego. Amerykańskie czasopismo The Huffington Post umieściło ten kościół wśród 50 najbardziej niezwykłych kościołów na świecie.

Susak – najkrótszy strój ludowy (pierwsza chorwacka spódniczka mini)

Choć geograficznie malutka, a pod względem demograficznym jeszcze mniejsza, wyspa Susak jest tak naprawdę wyjątkowo ciekawa. Na temat jej struktury geologicznej generalnie wiadomo wszystko, podobnie jak o używanym tu niezwykłym dialekcie. Nietypową niespodzianką, o której niewiele wiadomo, jest lokalny strój ludowy, określany jako najkrótszy strój ludowy w Chorwacji. Pierwsza chorwacka spódniczka mini, a dokładnie spódnica, nosząca nazwę kamizoti, składa się z pięciu lub sześciu białych spódnic, z których pierwsza od spodu jest najkrótsza, a kolejne są o centymetr dłuższe od poprzedniej. Brzegi każdej spódnicy zdobi ręcznie robiona koronka, zwana kamufi. Oprócz kamizoti na strój ludowy składa się kosula (koszula), mudonde (majtki z nogawkami), suknica (halka), kalcete (skarpetki), bust (kamizelka), traviersla (fartuszek), bravaruol (chusta) i carape (odświętne buty). Na wyspie wśród pamiątek można kupić lalkę w stroju ludowym.

Krapanj – najniżej położona wyspa na Adriatyku (chorwacka Wenecja)

Krapanj to wyspa należąca do archipelagu szybenickiego, oddalona 300 metrów od lądu. Ci najodważniejsi i w dobrej kondycji fizycznej mogliby śmiało przepłynąć ten dystans wpław, jednak pływanie na tej trasie jest surowo zabronione. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku wyspa ta, mniejsza od połówki kilometra kwadratowego, była najgęściej zaludnioną wyspą na Adriatyku. Trudne warunki ekonomiczne zmusiły mieszkańców do opuszczenia wyspy, tak więc wyspa Krapanj utraciła tytuł najgęściej zaludnionej, ale zachowała tytuł najniżej położonej wyspy na Morzu Adriatyckim.

Najwyżej położony punkt na wyspie osiąga wysokość 1,25 metra nad poziomem morza i dlatego niestety grozi wyspie podobny los jak Wenecji. Nie martw się, nie zatonie tak szybko, masz wystarczająco dużo czasu, aby ją odwiedzić i podziwiać jej piękno i zabytki.

Vela Palagruža – najbardziej oddalona od lądu adriatycka latarnia morska

Gdzieś na otwartym morzu, jeszcze dalej za Visem i Lastovem, znajduje się najbardziej oddalona od lądu chorwacka wyspa Palagruža, a na jej środku, na wysokości około 90 metrów, znajduje się najdalsza adriatycka latarnia morska. Latarnicy są jedynymi mieszkańcami tej przepięknej wyspy, która charakteryzuje się wysokimi skałami, łagodnym klimatem i endemiczną roślinnością. Czasem dołączają do nich rybacy z miejscowości Komiža, gdyż teren ten jako miejsce połowów znany jest już od XIV wieku. Jednymi z ciekawszych rzeczy, jakie można obejrzeć na wyspie, są znaleziska archeologiczne, które pokazują, że Palagruža była zamieszkana już ponad dziewięć tysięcy lat temu. Warto także zwrócić uwagę na ruiny średniowiecznego klasztoru. Być może Palagruža wydaje się nam dziś odległa, jednak w przeszłości najwyraźniej stanowiła popularne miejsce do życia.

Vrbnik – najwęższa ulica na świecie

Vrbnik to miasteczko położone na największej chorwackiej wyspie, noszącej nazwę Krk. Z powodu dawnego tradycyjnego sposobu budowania, niektórymi ulicami nie da przejechać samochodem czy motorem, a są też takie, które są na tyle wąskie, że nie mieszczą się w nich nawet ludzie. Jedną z nich jest ulica Klančić, której najwęższa część ma szerokość niewiele ponad 40 centymetrów, co pozwala nieoficjalnie uznać ją za najwęższą ulicę na świecie. Jeżeli w tzw. międzyczasie pojawi się gdzieś na świecie jeszcze węższa ulica, wówczas ulicy Klančić pozostanie tytuł najwęższej ulicy w Chorwacji. Jeśli zastanawiasz się, czy należysz do tych osób, którym udałoby się przejść tą ulicą, czy do tych, którzy byliby zmuszeni pójść dookoła, odpowiedzi na to pytanie musisz poszukać w Vrbniku. I na pewno nie będziesz jedyny.

Katedra św. Duje – najstarsza katedra na świecie

Splicka katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, powszechnie znana jako katedra św. Duje, znajduje się w kompleksie pałacu Dioklecjana. Została zbudowana na początku IV wieku jako mauzoleum dla cesarza Dioklecjana. W VII wieku plemiona Awarów i Słowian zniszczyły Salonę, zaś nieco później, część ocalałych mieszkańców wróciła do miasta i przekształciła mauzoleum w katedrę, dzięki czemu stała się ona najstarszą katedrą na świecie. Katedra najbardziej znana jest z dobrze zachowanych drewnianych drzwi wejściowych, które zostały wykonane w XIII wieku przez wówczas bardzo cenionego miejscowego mistrza. Najbardziej charakterystyczny element katedry w Splicie stanowi jej romańsko-gotycka dzwonnica, której budowa trwała od XIII do XVI wieku.

Zagrzeb – najkrótsza kolej linowo-terenowa na świecie

Do Górnego Miasta można iść spacerem, ale dlaczego nie wjechać tam kolejką, mieszczącą maksymalnie 28 osób! Kolejka, tzw. uspinjača, jadąca do Górnego Miasta jest najstarszym publicznym środkiem transportu w Zagrzebiu. W  porównaniu z innymi kolejami linowymi tego rodzaju i z uwagi na długość torowiska – 66 metrów – zagrzebska kolej zasługuje na miano najkrótszej na świecie. Ponieważ zagrzebska kolejka całkowicie zachowała swój pierwotny wygląd zewnętrzny i większość właściwości technicznych, została uznana za zabytek kultury objęty ochroną. Podróż kolejką trwa 64 sekundy, akurat wystarczy, aby zrobić jedno dobre selfie.

Vinkovci – najstarsze chorwackie i europejskie miasto

Miasto Vinkovci, położone nad rzeką Bosut, jest zamieszkałe nieprzerwanie od ponad 8300 lat, co czyni je najstarszym miastem w Europie. Badania archeologiczne na obszarze miejscowości Vinkovci, prowadzone przez archeologa Durmana, wykazały i ostatecznie udowodniły istnienie tu późnej fazy kultury starczewskiej z VII wieku p.n.e. Znaleziono między innymi najstarszy piec do wypalania ceramiki w Europie. O tym, że miejscowość Vinkovci była popularna w dawnych czasach, świadczy fakt, że w Cibalii – rzymska nazwa miasta Vinkovci – urodziło się dwóch cesarzy rzymskich, bracia Walentynian i Walens. Dziś miejscowość jest najbardziej znana dzięki wydarzeniu o charakterze kulturalnym, gospodarczym i turystycznym „Jesen u Vinkovcima“, które jest organizowane jesienią od ponad trzydziestu lat.

Ombla – najkrótsza rzeka w Chorwacji

Trudno być rzeką płynącą obok słynnego Dubrownika, bo wówczas nie ma zbyt wielu szans, aby zostać zapamiętaną. Jednak rzece Ombli udało się zostać sławną mimo sąsiedztwa najsłynniejszego chorwackiego miasta. W jaki sposób? Ombla, podobnie jak Rijeka Dubrovačka, stanowi prawdziwy fenomen krasowy, z którego źródeł dubrownickie wodociągi zaopatrywały miasto w wodę pitną. Ale to nie to czyni ją nadzwyczajną. Ombla stała się wyjątkową dzięki temu, że jej ciek ma długość 30 metrów, co sprawia, iż uznano ją za najkrótszą rzekę świata i znalazła swoje miejsce w słynnej Księdze Rekordów Guinnessa. Dodajmy, że w pobliżu źródła znajduje się siedlisko pluskwiaka różnoskrzydłego – Belostoma niloticum, będącego jednym z największych owadów w Europie. Jeszcze jeden dowód, że Ombla zasługuje, aby znaleźć się na liście „naj”.

Kiedy odwiedzasz Chorwację, bądź zawsze przygotowany na miłe niespodzianki, bo za każdym razem, kiedy tylko pomyślisz, że widziałeś już wszystko, Chorwacja przygotuje dla Ciebie kilka niesamowitych niespodzianek, które będziesz po prostu musiał zobaczyć!