Photo by IVO BIOČINA

Weekend outfit – met goud geborduurde sloffen en bloemen

Wat draagt een wereldkampioen als hij thuiskomt na zijn allerbelangrijkste wedstrijd, de finale van het WK in Moskou? Domagoj Vida besloot in een door paarden getrokken koets zijn geboortestad Donji Miholjac te bezoeken, gekleed in lokale klederdracht koets. Bestaande uit een witte blouse, een zwart vest en een ronde zwarte hoed met een lint in Kroatisch rood. Dat zorgde voor de meest traditionele en feestelijke ontvangst van alle helden na het WK in Rusland.

Het was een mooi feest dat een kijkje gaf in een van de meest traditionele delen van Kroatië. Daar heeft elk Slavoons dorp zijn eigen trotse tradities en klederdracht, die altijd als er iets te vieren valt van stal worden gehaald. Slavonië wordt beschouwd als een van de meest gastvrije plekken in Europa en de traditionele klederdracht is van een ongeëvenaarde stijl en diversiteit.

De dracht van Bizovac behoort tot de beroemdste en zorgt met opvallend rood en geel voor kleur in een van de meest complexe outfits in Kroatië. De verschillende lagen katoenen rokken worden kort gedragen, tot net over de knie, zodat de wollen kousen, die bobane worden genoemd, en de met gouden stiksels versierde sloffen nog zijn te bewonderen. Wat de vrouwen op hun hoofd dragen laat hun status in de maatschappij zien. Bloemenkransen gemaakt van kunstmatige lelies en rozenknoppen zijn daarbij de belangrijkste versieringen.

Voor een fleurige kledingshow moet je naar de Lenteprocessie van de Koninginnen van Gorjani bij Đakovo. Deze processie geldt sinds 2009 als immaterieel erfgoed op de UNESCO-lijst. De Koninginnen die Ljelje worden genoemd zijn plaatselijke meisjes die speciale liedjes en sabeldansen uitvoeren. De Koningendragen sabels en mannelijke hoeden, prachtig versierd met bloemen, terwijl de Koninginnen’ zijn voorzien van witte bloemenkransen op hun hoofd, als bruiden. De traditie gaat terug tot in de tijd van de Ottomaanse bezetting toen de Turken alle mannen wegvoerden De vrouwen verkleedden zich destijds volgens deze traditie om de Turken af te leiden. Het lukte, wantze werden voor geesten aangezien. Dit gaf de mannen de tijd om te vluchten.

In de traditionele dracht van Međimurje en Zagorje zitten veel meer Centraal-Europese invloeden. Daar vormen witte gewaden de basis van de klederdracht, normaal gesproken  aangevuld met decoratieve sjaals, schorten en juwelen, met  rood alsdominante kleur. Uitgebreide stiksels en borduurwerk met gouddraad komen ook veel voor. Voor de mannenkleding wordt veel waarde gehecht aan de hoeden. Dat zijn ofwel de zwarte bolvormige Pannonische hoeden ofwel zwarte vilten vierkante hoeden, versierd met een lint in de Kroatische driekleur.

De traditionele dracht van Lika is behoorlijk eenvoudig. Deze ismisschien wel het meest bekend vanwege de rode platte mannenmuts met een brede zwarte rand. Een witte blouse, een rood vest en een zwarte broek completeren de outfit van de mannen, terwijl de vrouwen een kleurrijk gedecoreerd schort dragen dat contrasteert met een  simpele witte hoofddoek.

Een van de meest traditionele kledingstukken uit Kroatië is over de hele wereld bekend: de stropdas. Deze essentiële mannelijke kledingaccessoire dateert uit de 17de eeuw, toen de vrouwen van Kroatische huurlingen in het Franse leger stukken stof om de halzen van hun geliefden bonden, zodat ze tijdens veldslagen onderscheiden konden worden. Koning Lodewijk XIII was onder de indruk van wat hij zag en de rest is geschiedenis.

Bij klederdracht uit het binnenland van Kroatië horen verschillende soorten juwelen en decoratie, waaronder gouden borduursels, bloemen en oude munten. De juwelen hebben vaak een eenvoudig ontwerp en laten zien wat er in die tijd beschikbaar was voor gewone, arme mensen. Een van de belangrijkste toevoegingen is het fijne kant van Lepoglava. Het uitdenken en uitwerken van de ingewikkelde patronen van kant was vroeger de belangrijkste bezigheid van de vrouwen uit die stad. Het kantwerk van Lepoglava staat, samen met de kantwerktradities van de eilanden Hvar en Pag, op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed.