Photo by NENAD REBERŠAK

Waar de munt naar dieren en bomen is genoemd

Kroatië heeft een sterke  relatie met de natuur. Nnationale parken en natuurparken beslaanmeer dan 10 procent  van het landoppervlak en de valuta  is zelfs genoemd naar de marter (kuna in het Kroatisch). Kleinere  munteenheden danken hun naam aan de lindeboom (lipa) en hebben bloemen als afbeelding.

De kuna, de nationale munteenheid van Kroatië, heeft t zijn wortels in de bonthandel, toen marterhuiden gebruikt werden als betaalmiddel. Rondom de markten stonden traditioneel lindebomen; zo kreeg het kleingeld zijn naam. De relatie tussen geld en natuur zie je ook op andere manieren. Zo siert de beroemdste bloem van het Velebit-gebergte, de gele Degenia, de munt van 50 lipa.

Bloemen en natuur zijn heel belangrijk in Kroatië. De nationale bloem is de Iris croatica, een paarse iris die door het hele land is te vinden. Het is niet toegestaan om de bloem te plukken, net zo min als de meeste andere van de 15 irissoortendie in Kroatië groeien. Wel kun je de schoonheid van deze bloem vangen met je camera en het prachtige resultaat delen op Instagram. De iris staat in Kroatië bekend als perunika, afgeleid van Perun, de Slavische god van de bliksem. Volgens de legende groeit de perunika alleen op plekken waar de bliksem is ingeslagen.

Niks symboliseert Kroatië beter dan de machtige eikenbomen van Slavonië die wereldwijd hoog in aanzien staan bij wijnmakers. Het hout ervan wordt gebruikt voor wijnvaten waarin de beste wijnen rijpen. Om de majestueuze eiken in hun natuurlijke habitat te bewonderen, bezoek je het 40.000 hectare grote bos bij Županja. Nog indrukwekkender is het speciale natuurreservaat Prašnikitussen Nova Gradiška en Okučani, waar een van de oudste eikenbossen van Europa ligt verscholen.

De natuurparken Lonjsko Polje en Kopački Rit in Baranja zijn twee grote moerasgebieden in Zuidoost-Europa met veel diversiteit en verschillende dieren, afhankelijk van het seizoen. Kopački Rit, genomineerd voor de UNESCO-werelderfgoedlijst, is beroemd om zijn herten en meer dan 300 soorten vogels, naastoermoerassen, bossen en velden. De zeearend en zwarte ooievaar behoren tot de vogelsoorten om naar uit te kijken.  

Lonjsko Polje ligt vlak bij Sisak,op slechts 50 km van de Kroatische hoofdstad Zagreb. Er leven 238 vogelsoorten, 10 typen reptielen, 16 amfibiesoorten, 41 vissoorten en 550 verschillende plantensoorten. Er zijn zelfs 38 soorten libellen! Helemaal leuk: bezoek het Europese ooievaarsdorp Čigoč. Wil je het allerberoemdste liefdesverhaal meemaken tussen het geblesseerde ooievaarsvrouwtje Malena en haar partner Klepetan die elk jaar naar het nest terugkomt als de vogeltrek voorbij is, dan moet je naar Slavonski Brod.

De bergen en bossen van de Kroatische  binnenlanden zijn uitzonderlijke voorbeelden van wilde natuur. Beren en wilde zwijnen lopen er vrij rond zoals in het Velebit-gebergte en Gorski Kotar. Maar, de echt unieke fauna vind je ondergronds, in het uitgebreide grottensysteem. Heb je er ooit over nagedacht hoe jij eruit zou zien als je meer dan een kilometer diep onder de grond zou leven? Check dan dit: een recente verkenning van de grotten van Velebit bracht een nieuwe soort van de bijzondere ondergrondse bloedzuiger, de Croatobranchus mestrovi, aan het licht, op 1320 meter onder de grond.

De grotten van Ogulin huisvesten ook unieke geheimen zoals de zoetwaterspons Eunapius subterraneus die in 1984 is ontdekt. Dit is de e enige bekende sponzensoort die in grondwater leeft en behoort tot de bedreigde karst-diersoorten.

 

Ook de Kroatische rivieren zijn bronnen van interessante soorten om te ontdekken. De zoutwatervissen in de Adriatische Zee zijn misschien wel bekender en populair in de keuken, de Kroatische rivieren zijn net zo rijk aan vissen en andere dieren. Daaronder valt de moeilijk te spotten witte olm, een salamander die blind door ondergrondse rivieren in de Kroatische grotten zwemt. 

Maar misschien kan de Kroatische natuur beter worden gedefinieerd meteen blik op de wilde dieren die bovengronds leven. Beren, wolven en lynxen zijn bijna helemaal uitgestorven in West-Europese landen, maar deze drie grote vleeseters doen het goed in de diverse, wilde natuur in Kroatië waar het leven de afgelopen eeuwen maar weinig is veranderd.

Nadat de lynx was uitgestorven in de regio, werd hij in 1973 opnieuw geïntroduceerd in Slovenië. Sindsdien gaat het erg goed met het schuwe dier. Gorski Kotar en Velebit zijn omgevingen waar hij zicht thuis voelt. In Kroatië leven nu zon 60 lynxen in Nationaal Park Plitvice-meren wonen zelfs een aantal paartjes. Men zegt dat Nationaal Park Risnjak zijn naam aan de lynx (ris in het Kroatisch) heeft te danken.

 

Volgens de jachtstatistieken van 1894 kwamen er in het hele land wolven voor en werden in alle provincies recordaantallen wolven geschoten. Nu leven er nog steeds wolven in het wild in Kroatië, maar in kleinere aantallen en voornamelijk in Gorski Kotar, Lika en sommige delen van Dalmatië. Wolven zijn een beschermde diersoort in Kroatië.

De Kroatische berenpopulatie bestaat vandaag de dag uit ongeveer 1000 exemplaren. Kroatië staat bekend als een land waar beren en mensen goed samenleven. Beren lopen vrij rond in nationale  parken en natuurparken, maar wil je oog in oog staan met een beer, ga dan naar het prachtige berenreservaat in Kuterevo.

Van de hoogste toppen tot de laagste dalen. Waar je ook komt, de diversiteit van het binnenland van Kroatië zorgt elke keer voor een geheel nieuwe ervaring!