Photo by Vjeko Begović

Pak de Big Break!

Deze plaatsen stonden eerder bekend vanwege hun visserijtraditie, maar gaandeweg werd er ook steeds meer zon en plezier “gevist”.

 

Elke topvakantie begint met lekker eten. Waarom zou je dan voor je vakantie niet een plekje zoeken waar ze leven van wat de zee te bieden heeft? Vis is de favoriete delicatesse van de Adriatische kust en er zijn talloze bereidingswijzen. Elke plaats heeft zijn eigen recepten die van generatie op generatie worden doorgegeven, kleine geheimen voor de grootste vangsten en bijzondere verhalen waarin dit zeedier een hoofdrol speelt. Maar in sommige plaatsen is vis nog veel meer dan dat, daar is vis een levensstijl.

Kali, eiland Ugljan

Aan de monding van het kanaal van Zadar, aan de noordoostkant van het eiland Ugljan bevindt zich Kali, een echte vissersstad in het centraal Adriatisch gebied. Kali is lange tijd dé stad geweest van de sardines en ansjovis, want vanaf die plaats gingen vissers richting de wateren van de Kornati en de zuidelijke Adriatische Zee waar die vol met blauwe vis zit. De fabrieken waar sardine en ansjovis worden verwerkt voedden de hele regio en zo ging de plaats synoniem staan voor de blauwe vis en de specialiteiten ervan. Uit Kali komt ook de eerste ansjovis-fastfood in Kroatië en tegenwoordig is het nabijgelegen Zadar de gastheer van het Tuna and Sushi festival.Omdat er vroeger geen diepvries was om de vis in te bewaren, was Kali de hoofdstad van de gedroogde vis. De zogenaamde tiramoli waarop  sardines, octopus, roggen en andere zeevruchten werden gedroogd, bevonden zich in alle huizen. Vaar een andere tijd in en probeer daarbij het beste wat het leven op het eiland te bieden heeft.

Eiland Zlarin

Het is misschien niet het meest bezochte feest door toeristen, of het feest waarvoor de meeste reclame wordt gemaakt in toeristische gidsen, maar het is zeker een van de meest typische eiland- en vissersfeesten in het Adriatisch gebied: de Zlarinska srdelada, een feest dat eind juli, begin augustus gehouden wordt op het eiland Zlarin in de archipel van Šibenik.

De sardine geldt hier als de eilandkoningin onder de vissen, die al eeuwen lang de regio voedt. De bewoners van Zlarin, die bekend staan om het feit dat ze wonen op een van de weinige eilanden in de Adriatische zee waar geen auto’s rijden, stellen eens per jaar een reuzengrill op van enkele vierkante meters waarop ze heerlijke sardine grillen. Dat alles wordt dan nog eens overgoten met rode wijn van de soort Babić van de wijngaarden uit de omgeving van Šibenik, en dat is een garantie voor heerlijk eten en vrolijk feesten!

Komiža, eiland Vis

Als er geen vis zou zijn, zou er ook geen Komiža zijn, dat is het motto van dat dit kleine, prachtige plaatsje. Het lot van de hele gemeenschap hing af van de visvangst en hier komt ook de elegantste en snelste boot op de Adriatische Zee vandaan: de Falkuša. De beschermheer van de stad is St. Nicolaas, beschermheer van zeelui en vissers.

De markt van de stad ligt elke dag vol met vers gevangen vis, maar sommige dagen zijn specialer dan anderen. Dat zijn de dagen als er geep op het marktplein is, door de mensen in Komiža iglica (naald) genoemd. Deze vissoort is hier de grootste delicatesse. Je hebt een goed uitgedachte strategie nodig om een exemplaar te bemachtigen, want op deze dagen is iedereen in de stad alleen maar geïnteresseerd in die vis en in de verschillende manieren om hem te bereiden. Je hoeft niet bang te zijn dat je niet genoeg te eten krijgt; in Komiža zijn op elke straathoek visdelicatessente vinden.

Mošćenička Draga

Aan de zuidelijke uitlopers van het Učka-gebergte, een gebergte dat uitkijkt op de Kvarner-baai, bevindt zich het middeleeuwse stadje Mošćenice, waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt op Cres, Krk en de rest van Kvarner. Toen de bewoners van Mošćenice aan het eind van de 19de eeuw de eerste vissershuizen bouwden in Draga, konden ze niet vermoeden hoe die plaats zich op een dag zou ontwikkelen. Draga was, naast de bekendere buren Lovran en Opaija, een bekend resort en kuuroord voor longaandoeningen in de Oostenrijks-Hongaarse monarchie.

Er is dan ook op veel plekken, onder andere in de architectuur, nog invloed te zien van de keizerlijke luister. De plaats is bekend vanwege het langste strand in het noordelijk Adriatische gebied, waar in de zomer een perfecte meastral waait, maar ook vanwege de kersen, kastanjes en asperges waar de heerlijkste specialiteiten mee bereid worden. Als je romantisch bent, van vis houdt, of gewoon wilt ontspannen, dan is Mošćenička Draga echt een plek voor jou.

Betina, eiland Murter

Als er aan de Adriatische Zee een plek bestaat die synoniem staat voor kwaliteitsbouw van houten boten, dan is het Betina op het eiland Murtur wel. Deze plaats, die voor het eerst in de 15de eeuw in de geschiedschrijving voorkomt, is de thuishaven van topbotenbouwers die al tientallen jaren schepen bouwen en naar de perfecte boot streven: een die zowel goed kan zeilen, als gebruikt worden voor vissen of het vervoeren van goederen, vis of vee richting het vasteland of de omliggende eilanden. Op die manier is de bekende betinska gajeta ontstaan waaromheen de bekendste regatta voor traditionele boten op de Adriatische Zee wordt georganiseerd, de “Latinsko idro”, ook wel de “Regatta voor geest en lichaam” genoemd. Voor die regatta voeren de boten een Latijnzeil. Eeuwen lang was de regatta een plek waar de botenbouwers van Betina hun krachten maten en de winnaar werd gekroond tot beste bouwer (kalafat) van Betina. Enkele jaren geleden werd de botenbouwkunst van dit type boot uitgeroepen tot immaterieel cultureel erfgoed.

Prvić Luka, eiland Prvić

Prvić Luka is, naast Šepurine, een van de twee plaatsen op het kleine eiland Prvić in de archipel van Šibenik. Het is gelegen op het zuidoostelijk deel van het eiland, verborgen in een schitterende baai, afgeschermd van de zomerse maestral (noordwesten wind) en bura (noordoosten wind), maar open voor de jugo (een warme zuidoosten wind). Het is in de zomer een geschikte haven voor bezoekers die de authentieke sfeer van een Adriatisch eiland willen meemaken.

In Prvić Luka wonen vissers en nakomelingen van de landheren van Šibenik die zomerhuizen hadden op het eiland. Een van hen was Faust Vrančić, ter ere van wie in Prvić Luci het “Herinneringscentrum Faust Vrančić” is geopend. In het museum kan je erachter komen hoe deze veelzijdige wetenschapper en uitvinder heeft nagedacht over het gebruik van de parachute (homo volans). Hij was een van de meest prominente schrijvers, filosofen en uitvinders van zijn tijd. Overigens staat Prvić ook bekend als Faustov otok (eiland van Faust). De naam Prvić (eerste) heeft het eiland waarschijnlijk te danken aan het feit dat het het dichtst bij het vasteland ligt.

Als je een perfecte plek zoekt voor vakantie en genieten van heerlijke visspecialiteiten, dan heb je hem gevonden. Je hoeft nu alleen nog maar te beslissen welke plek je als eerste wilt bezoeken. Maar dat zijn zoete zorgen, Pardon, zoute zorgen!