Photo by Vedran Metelko / Zadar Region Tourist Board

Op de fiets door de geschiedenis

Iedereen die van een fietstocht houdt, weet wat een uitermate leuke en gezonde ervaring het is. Terwijl we de pedalen rond laten gaan, laten we al het bekende achter ons op weg naar het onbekende. We verslinden kilometers, genietend van de frisse lucht en van plaatsen waar we anders nooit langs waren gekomen. Soms voert een fietsroute ons in een onverwachte richting, bijvoorbeeld richting het verleden. En dan komen we onderweg veel te weten over geschiedenis en archeologie, over mensen die ooit in deze gebieden woonden, maar ook over onszelf.

Alle wegen leiden naar Veliki Brijun

Volgens de legende is de eilandengroep Brijuni ontstaan uit de overblijfselen van het paradijs. Als je daar ooit een keer komt en om je heen kijkt, dan snap je meteen hoe die legende heeft kunnen ontstaan. Er bestaat ook een andere legende en dat is een legende die door wielrenners wordt gedeeld die op het eiland Veliki Brijun komen om een rondje te maken over de uitgezette fietsroute. Behalve dat het een makkelijke en geschikte route is voor gezinnen met kinderen, is deze route ook leuk omdat je er een aantal bijzonder attractieve archeologische plekken kan bezichtigen: een christelijk basiliek (kerk van de heilige Maria), een Byzantijns fort, en de overblijfselen van een Venustempel en villa uit de eerste eeuw. Het archeologische avontuur op de pedalen eindigt met zwemmen aan het prachtige strand in de Saluga-baai.

Het nieuwe thuis van Apoxyomenos op Lošinj

Als je een archeologische route wat spannender wilt maken, dan is het tijd om naar Lošinj te komen. Op dat bosrijke en gezonde eiland met 2600 zonuren per jaar, wacht je een aangenaam klimaat en verbazingwekkend mooie natuurlijke landschappen, waar attractieve fietsroutes doorheen lopen. Daaronder zijn ook routes waarover de wereldbeker MTB-afdaling zal worden gereden. Maar genoeg over adrenaline. Het is tijd voor het archeologische deel van de tour. En dat is verbonden met het bronzen beeld Apoxyomenos, de bekendste antieke atleet waarvan je de perfecte proporties kan bewonderen in het musuem van Lošinj, dankzij een toevallige duik van een toerist. Maak een rondje over het eiland van vitaliteit, geniet van het uitzicht, maar vergeet niet om ook het museum te bezoeken, want het is uiteindelijk toch een archeologische missie.

Op de fiets door historisch Lika

Hoewel Lika gemaakt is voor een aantrekkelijke vakantie gedurende alle vier de seizoenen, is de zomer voor mensen die hun vakantie op de fiets doorbrengen toch het aangenaamst voor een verblijf in deze groene omgeving. Je kan je uitgebreide archeologische fiets- en ontdekkingstocht beginnen in Gospić of Otočac, gelegen in de Gacka-vallei. Als je het ons vraagt, dan zouden we zeggen dat je het beste eerst het Museum van Lika in Gospić kan bezoeken, om daar te leren over de Japoden, een Illyrische stam. Daarna kan je de Cerovačke-grot en Donje Pazarište bezoeken, waar de overblijfselen van hun cultuur zijn gevonden. De route “Staza velikana 2” voert je langs de geboorteplaats van twee grote Kroaten, Nikola Tesla en Ante Starčević.

Als je echter in Otočac begint, dan zal je je net zo goed vermaken als op de wegen rondom Gospić. Je rijdt dan door de Gacka-vallei, langs archeologische vindplaatsen, bezoekt de watermolens bij de bron van de rivier de Gacka en kan genieten van het natuurschoon van een van de koudste en schoonste rivieren in Kroatië.

Van de oudheid tot de middeleeuwen

Op het eerste gezicht zal het lijken alsof dit slechts een of andere recreatieve fietsroute is, maar na de eerste bocht zal je begrijpen dat je een archeologisch fietsparadijs hebt gevonden. Een van de interessante routes begint in de antieke Liburnische haven van Drage bij Pakoštane. In de plaats Vrana kan je Maškovića Han bezichtigen, een karavanserai uit de 17de eeuw, en vervolgens overblijfselen van de middeleeuwse stad Vrana die ooit werd geregeerd door de tempeliers. En uiteindelijk kom je bij een archeologische plek met overblijfselen van de antieke Liburnische stad Asseria, ooit een bekend beeldhouwerscentrum. Opwindend, of niet?

De koninklijke weg van Zadar naar Nin

Een rondtocht op de fiets tussen de twee koningssteden, Zadar en Nin, kan een bijzondere ervaring zijn. Deze dynamische en wat veeleisender route is bedoeld voor MTB-ers. Liefhebbers van archeologie moeten in Zadar zeker een bezoek brengen aan het Archeologisch museum en het Museum voor antiek glaswerk. Nadat je kennis hebt gemaakt met de attracties in Zadar, wachten er nieuwe attracties op twee wielen.

Tijdens je tocht door landerijen en olijfboomgaarden krijg je prachtige uitzichten op Nin, de zoutziederijen en de berg Velebit, iets wat meer dan voldoende beloning is voor een klein beetje extra inspanning.

 

 

Op de fiets over de Geschiedenisroute

Woorden zoals archeologie en geschiedenis klinken niet altijd hetzelfde. Dit keer klinken ze als het startschot voor een prachtige fietstocht. De route waarover je gaat fietsen heet namelijk “Geschiedenisroute”. Hij begint in Skradin, ooit de antieke nederzetting Scardona, waar wel wat te zien en ontdekken valt. Er zijn overblijfselen van een Romeins aquaduct, fresco’s, mozaieken en talrijke stenen monumenten. Aan de benedenstroom van de rivier de Krka, ligt op het eiland Stipanac het Gavranovi kasteel en vervolgens het Sonković-fort en de kerk van St. Marcus. Bij een nooit opdrogende waterbron, die al wordt genoemd in de Romeinse tijd, kan je je bidon vullen om door te gaan richting Pećane en Vrbice waar zich een begraafplaats bevindt uit de paleolithische periode en een neolithische nederzetting. En aan het eind bezoek je dan Bribirska glavica, de belangrijkste Kroatische archeologische vindplaats.

En als dat nog niet genoeg is, laat je fiets dan op een veilige plek achter en ga te voet het Nationaal Park Krka in…

Starogradsko polje – de oudste fietsroute die je kan rijden

Vanwege de kleur, smaak en geur van voornamelijk lavendel, is een dag die je doorbrengt met recreatief fietsen door het uitgestrekte Starogradsko polje tijdens de wijnoogst werkelijk een onvergetelijke belevenis. Nu vraag je je natuurlijk af wat dat met archeologie en geschiedenis te maken heeft. Nou kijk, de route waarover je rijdt is 24 eeuwen oud en waarschijnlijk de oudste route waar je ooit over hebt gefietst. Overigens is Starogradsko polje de grootste vruchtbare vlakte op de Adriatische eilanden, met een nadruk op het voor fietsers altijd interessante woord vlakte. De vlakte wordt beschermd door UNESCO omdat hij in de vierde eeuw voor Christus is opgemeten en ingedeeld door een onbekende Griekse landmeetkundige om ervoor te zorgen dat het land evenredig verdeeld werd tussen de kolonisten afkomstig van het Griekse eiland Paros.

Routes van de oude Romeinen

Het Archeologisch museum van Split is lang geleden, in 1820, opgericht, waardoor het wordt beschouwd als het oudste museum in Kroatië. Naar Split gaan zonder het museum te bezoeken zou zonde zijn. Dat is bijvoorbeeld hetzelfde als de fiets pakken, maar dan zonder zadel of stuur. Dalmatië heeft een overvloed aan cultuurschatten uit verschillende historische periodes, voornamelijk uit de oudheid.

De bewaarde overblijfselen van Romeinse wegen zijn aantrekkelijk voor fietsers, want zo kunnen ze de oude Romeinse routes volgen en daarlangs verschillende bezienswaardigheden tegenkomen, zoals overblijfselen van oudchristelijke necropolen, Romeinse legerkampen, sacrale gebouwen en vele fortificaties. Fans van Games of Thrones die nog wat conditie over hebben, kunnen naar de vesting van Klis klimmen en de plekken bekijken waar deze populaire serie wordt opgenomen.

Vergeten wegen naar monumenten en bijzondere grafstenen

Hoewel de routes langs de hoger gelegen dorpen langs de kust bij Dubrovnik niet echt veel gebruikt worden om over te fietsen, omdat het terrein zo heuvelachtig is en de wegen zo steil, toch kunnen deze wegen een goed alternatief vormen voor de wegen langs de kust. De authentieke dorpen, de goed bewaarde natuur en het prachtige uitzicht op de Elafiti-eilanden, zijn maar een paar van de redenen om het fietsavontuur over deze vergeten wegen aan te gaan.

Je niet te stillen honger naar archeologie kan je bevredigen met het bezichtigen van kerkjes en begraafplaatsen, waar je de middeleeuwse grafstenen ‘stećci’ kan vinden en andere bijzondere grafstenen. Je kan ook de thematische fietsroute ‘Stećci van kust bij Dubrovnik’ nemen, die begint in Slana en door zes van de meest bezienswaardige locaties voert.

Op de fiets naar Narona

Niet ver van Metković ligt de plaats Vid, of Narona, zoals de oude Romeinen hem noemden, waar zich de overblijfselen van Augusteum bevinden, een Romeinse tempel gewijd aan de goddelijke Augustus. In de tempel zijn 17 marmeren beelden gevonden van keizers en keizerlijke families op ware grootte en groter. In Metković hebben ze aan alles gedacht, dus als je toevallig geen fiets hebt, dan kan je er daar een huren. En als je dan je fiets hebt, dan weet je het: fiets rustig genietend door de Neretva-vallei, langs het Modro jezero (Blauwe meer) naar het antieke Narona. Iets verder dan Vid ligt de plaats Gabela waar zich, volgens een Mexicaanse avonturier, het beroemde Troje ooit bevond.

Met de fiets langs de Sava naar het antieke Andautonia

Vanuit welk deel van de stad Zagreb je ook komt, het is voor deze fietsroute belangrijk om te vertrekken vanaf de noordelijke dijk van de Sava. Vanaf daar ga je goed voorbereid en vastberaden op weg langs de watervallen van de Sava en de 11 meren, tot aan de Domovinski brug en dan over de brug verder tot aan Šćitarjevo en het Archeologische park Andautonia, een antieke Romeinse nederzetting en municipium, gebouwd langs de Romeinse weg van Siscia naar Petuvio (Sisak – Ptuj). Als je je archeologische honger hebt gestild, kan je terug over dezelfde weg, of een alternatieve route kiezen die weer nieuwe verrassingen en uitdagingen biedt. Wat je ook doet, je kan het niet fout doen. Het noorden is in de richting van de berg Medvednica.

Žumberak en de Ridderroute ontdekken

Wie een wat betere conditie heeft kan gewoon de fiets pakken, zoals altijd, maar de mensen voor wie de beklimmingen een wat grotere uitdaging zijn, kunnen beter een elektrische fiets huren voor deze route. De omgeving van Žumberak is werkelijk uniek. Er zijn goed bewaard gebleven authentieke dorpen op grote hoogte, karstvelden en rijk cultureel erfgoed, met onvergetelijk uitzicht helemaal tot aan de rivier de Kupa in het zuiden. Je komt via de educatieve Vorstenroute (Staza kneževa) in het Archeologisch park Budinjka waar een bijzondere vorstenhelm is gevonden, het enige volledig bewaard gebleven exemplaar van de Midden-Europese Hallstattcultuur in de omgeving van Libna.

Met de boot en de fiets door de omgeving van Vukovar

EuroVelo 6, een fietsroute langs de Donau, loopt door Vukovar. Er is elk jaar meer toeristisch verkeer, zowel op de rivier als van fietsers, en daarmee worden er ook elk jaar meer overnachtingen geboekt.

In deze barokke schoonheid van Oost-Kroatië is het de moeite waard om het Stadsmuseum te bezichtigen in het kasteel van Eltz en de archeologische vindplaatsen van de Vučedol-cultuur in het gelijknamige museum dat is uitgegraven in een heuvel en dat zo bijzonder is omdat het zich direct bij de archeologische overblijfselen zelf bevindt. Het gaat om een exceptioneel vooruitstrevende cultuur uit de vroege kopertijd, genoemd naar de locatie waar de overblijfselen van die cultuur zijn gevonden. Op de weg richting Vučedol kom je alles tegen wat deze regio zo bijzonder maakt, zowel natuurlijke als historische bezienswaardigheden. Parkeer op de terugweg je fiets, spring in een boot en leer de stad kennen vanaf de Donau.

Als je alle voorgestelde routes afgaat, dan wacht je weer een nieuwe uitdaging, want je bent nu eenmaal een ware Indiana Jones op de fiets. Voor jou bestaat vakantie niet, op het ene archeologische avontuur volgt direct een ander, en dan weer een… Je weet al hoe dat gaat, of niet?