Photo by Dorotić & Bosnić / Museum of Apoxymenos

Lata nie są ważne: Pięć (Pre)historycznych artefaktów, które musisz zobaczyć

Niektóre atrakcje kulturalne w Chorwacji należą do najstarszych na świecie dlatego koniecznie trzeba je zobaczyć. W dalszej części prezentujemy pięć (pre)historycznych artefaktów, których miłośnicy kultury nie mogą przegapić!

Apoksiomen na wyspie Lošinj

Apoksiomen, bryowa rzeźba z antycznej Grecji, pochodzi z II lub I wieku przed Naszą Erą, jest hellenistyczną kopią rzeźby z IV wieku przed Naszą Erą. Ma wysokość 192 cm i przedstawia sportowca, który czyści swoje ciało skrobakiem (greckie słowo „Apoxymenos” oznacza „skrobak”). Mimo, iż uważa się, że ten motyw artystyczny nie był zwyczajowy, na świecie jest osiem takich rzeźb, a ta chorwacka jest z nich najlepiej zachowana. Rzeźba została odkryta przez turystę na dnie morza w pobliżu wyspy Lošinj. W jaki sposób dostała się na dno morza? Uważa się, że w czasie burzy załoga statku wyrzuciła ją za burtę, żeby zapobiec zatopieniu. Po odnalezieniu w 1997 roku, odnowa Apoksiomena trwała siedem lat. Apoksiomen danas na Lošinju ima svoj muzej.

Taniec śmierci w Bermie

Kościół św. Maryi na Škrilinah, znajduje się w lesie nieopodal miasteczka Berma. Może jest niewielki i odosobniony, ale właśnie dzięki swojej lokalizacji późnogotyckie freski na ścianach kaplicy pozostały nienaruszone. Większość fresków, które namalował Vincent z Kastvu, przedstawia życie Maryi i Jezusa. Jednak najbardziej imponująca jest wizja Tańca śmierci, średniowiecznej alegorii o uniwersalności śmierci. W tym arcydziele możemy zobaczyć handlowców, rycerzy, szlachtę, a nawet papieża tańczących ze śmiercią. Procesję prowadzi kościotrup grający na kobzie. Zobrazowany motyw tańca śmierci ma przypominać o tym, jak kruche jest życie. Slika u crkvi sv. Marije na Škrilinah pochodzi z 1470 roku i jest jednym z najstarszych przykładów występowania motywu tańca śmierci!

Vučedolska gołębica i najstarszy europejski kalendarz w Muzeum Miasta Vukovar

Lokalizacja archeologiczna Vučedol znajduje się na brzegu Dunaju, około 5 kilometrów od Vukovaru. Jest to jedna z najważniejszych lokalizacji archeologicznych kultury eneolitycznej. Osada przeżywała rozkwit między 3000 i 24000 rokiem przed naszą erą, dlatego odpowiada okresowi sumeryjskiemu w Mezopotamii, Dawnym Królestwom w Egipcie i pierwszym osadom w Troi. Kultura materialna, szczególnie produkcja ceramiki, wskazuje na wysoko rozwiniętą cywilizację dzięki wyjątkowej jakości technologicznej oraz harmonii formy i zdobień. Zapewne najbardziej znanym dziedzictwem kultury vučedolskiej jest Vučedolska gołębica, bogato zdobione naczynie w kształcie ptaka. Jego wysokość to około 20 cm. Wykorzystywane było podczas obrzędów religijnych. Poza Vučedolską gołębicą, znanym artefaktem z Vučedolu jest również Vučedolski Orion, naczynie ceramiczne z wzorem ozdobnym, który uważa się za najstarszy kalendarz w Europie. Vučedolska gołębica i Orion przechowywane są w Gradskom muzeju Vukovar, wraz z pozostałymi ważnymi znaleziskami i fascynującymi informacjami o kulturze vučedolskiej.

Zagrzebska mumia w Muzeum archeologicznym w Zagrzebiu

Nie musisz jechać do Egiptu, żeby zobaczyć prawdziwą mumię. U Arheološkom muzeju u Zagrebu nalazi se zagrebačka mumija, to prawdziwa rzadkość w skali światowej. Mumia i taśmy, w które była zawinięta około roku 1860, zostały przywiezione z Egiptu do Zagrzebia. Po dokładnym sprawdzeniu okazało się, że kawałki tkaniny, w którą mumia niegdyś została zawinięta pokryte są niezwykłymi znakami dlatego przypuszczano, że chodzi o nieznany dotąd język. Z czasem naukowcy Heinrich Brugsch i Richard Burton (nie ten Richard Burton, który grał Marka Antoniusza w filmie „Kleopatra”) odkryli, że tajemnicze zapisy to nie hieroglify, jak uważano początkowo, ale język etruski. Materiał, na którym znajdował się zapis (i który później posłużył do zawinięcia mumii) dziś znany jest pod nazwą „Liber linteus Zagrebiensis” („Zagrzebska lniana książka”). Tekst składa się z 1300 słów na pięciu kolejnych taśmach i jest najdłuższym znanym tekstem w języku etruskim. Poza tym, to jedyny zachowany egzemplarz lnianej książki ze starożytności. Jednak nadal pozostaje tajemnicą, co właściwie zapisano w tekście i w jaki sposób taśmy z tekstem ludów dawnych Włoch trafiły na mumię z Egiptu…

Pozostałości neandertalczyków w Muzeum Neandertalczyków Krapińskich

Krapina licząca 5000 mieszkańców, jest stosunkowo spokojnym miastem. Jednak to zagorskie miasteczko, położone na północy Chorwacji, kryje również najważniejszą lokalizację w skali światowej jeśli chodzi o neandertalczyków. Wszystko zaczęło się już w 1899, gdy na górze Hušnjakovo w pobliży Krapiny znaleziono skamieliny kilkudziesięciu osób. Okazało się, że odkryto największą i najbogatszą kolekcję szczątków neandertalczyków odnalezioną w jednej lokalizacji. W miejscu tego znaleziska, w sielskim sąsiedztwie góry Hušnjakovo, znajduje się suvremeni Muzej krapinskih neandertalaca, w którym zobaczyć można półjaskini, prezentacje multimedialne i kilka szlaków łączących muzeum z wykopaliskami. Budynek muzeum stylistycznie przypomina miejsca pobytu neandertalczyków, dzięki czemu odwiedzający mogą odbyć prawdziwą podróż do czasów prehistorycznych.