Photo by NIN SALTWORKS

Er zit geen suiker in het Dalmatische goud

De Dalmatische kust staat bekend vanwege de oneindige stranden, het heldere water, de vele idyllische eilandjes en gouden zonsondergangen, maar wist je dat de kust ook de bron is van een heel ander soort goud?

De Dalmatische kust staat bekend vanwege de oneindige stranden, het heldere water, de vele idyllische eilandjes en gouden zonsondergangen, maar wist je dat de kust ook de bron is van een heel ander en heel waardevol soort goud? Het zogenaamde ‘witte goud’. Het komt in de vorm van zout en was eeuwenlang het belangrijkste product van de Republiek Dubrovnik (bekend onder de naam Ragusa) en zorgde voor een derde van de totale omzet, en dat uit maar één zoutziederij! Zout vervulde in de geschiedenis van de Adriatische kust een economische sleutelrol en dat is ook vandaag de dag nog zo. Het is een interessant verhaal en geeft je nog weer iets extra om te onderzoeken als je even pauze neemt van je strandvakantie.

Ston: de basis

We beginnen bij het belangrijkste, bij Ston, een stad waarvan de prachtige stenen muren zijn opgetrokken juist vanwege de noodzaak tot bescherming van dit waardevolle product. De muren vormen ook tegenwoordig nog een uitstekend uitkijkpunt waarvandaan je de indrukwekkende zoutziederijen van Ston kan bekijken, waar jaarlijks meer dan 500 ton zout wordt geproduceerd. De zoutziederijen van Ston zijn de oudste in Europa, met een geschiedenis van meer van 4000 jaar en het zijn de grootste bewaard gebleven zoutziederijen in het Middellandse Zeegebied. Een ware hoeksteen van zoutproductie.

Nin: een stad als museum

Een stukje verder langs de kust, bij Nin, de stad met de kleinste kathedraal ter wereld, heeft zich een vergelijkbaar verhaal ontwikkeld rondom zout, maar met een andere afloop. In dit geval kregen de Venetianen namelijk de controle over de zoutziederij en sloten hem. Maar de traditie is gewoon blijven bestaan. De zoutziederij van Nin, gelegen in een lagune en omgeven door vijf nationale parken, is zonder meer een van de gezondste omgevingen ter wereld. Net als in Ston, wordt het zout met de hand gewonnen, waarna het in vijf fasen verwerkt wordt. Het met de hand gewonnen zout bevat vele gezonde ingrediënten, waaronder jodium, bromium en kalium. Dit zout staat ook bekend onder de benaming zoutbloem (naar het Franse “fleur de sel”), omdat de kristallen lijken op bloemblaadjes. In het Zoutmuseum in Nin kan je hiervan genieten alsook van vele andere voorwerpen van zout, wanneer je even pauze neemt van het genieten van de prachtige stad Nin, die zelf bijna een museum is.

Pag: bekroond eiland

Als er een eiland is dat verbonden kan worden met zout, dan is het toch zeker wel Pag, met zijn unieke klimatologische omstandigheden en de zoute lucht die belangrijk is voor de bekende Paški sir (schapenkaas van Pag), een kaas die bekroond is met vele internationale onderscheidingen, net als het zeer gewaardeerde lamsvlees van Pag.

De geschiedenis van de zoutziederij van Pag begint uiterlijk in het jaar 999 en de band van het eiland met die witte gave van de natuur kan je beter leren kennen in het kleine, maar informatieve Zoutmuseum in Pag. De combinatie van kaas en zoutbloem vormt een ideale souvenir. Adem daarom de zoute lucht diep in: dat zal je nodig hebben als je het adembenemende uitzicht leert kennen dat Pag naar alle kanten biedt.

Zoals met de meeste voedselproductie in Kroatië is ook dit proces volkomen natuurlijk en de kwaliteit is uitstekend. Dat zijn dan ook de redenen dat het mediterrane voedsel opgenomen is op de UNESCO-lijst van cultureel erfgoed. Zorg er dus voor dat je tijdens je reis langs de schitterende kust van Kroatië niet vergeet om ook kennis te maken met de culinaire hoogstandjes die bereid worden met dit waardevolle witte goud.